Een reis door het Apenland
Als men denkt aan de verlichting, komen er vaak gedachtes op over modernisering, afscheiding van de kerk en democratie. Een bekend boek uit deze periode is een reis door het Apenland, geschreven door J.A. Schasz M.D., oftewel Gerrit Paape. Het is een imaginair reisverhaal, geschreven in de 18e eeuw. Op het eerste gezicht lijkt dit boek misschien niet helemaal representatief voor de verlichting, maar schijn kan immers bedriegen en ik denk dan ook dat dit boek zeer representatief is voor de verlichting.
De verlichting is een periode in de 17e en 18e eeuw, waarin men zelf meer gaat nadenken. De kerk wordt minder belangrijk en de staat moet beter worden ingericht. Het begin van gelijkheid en vrijheid komt ook op. De verlichting begint een vorm aan te nemen van onze huidige samenleving met de scheiding van kerk en staat, gelijkheid en vrijheid. (1)
In de verlichting werden erg veel imaginaire reisverhalen geschreven, dit waren verhalen die wel deels gebaseerd waren op feiten, maar een groot deel was verzonnen. Meestal werd er een ideale wereld beschreven om mensen te beleren en te verbeteren. In een reis door het Apenland wordt juist geen ideale wereld beschreven, maar men wordt wel beleerd. Er wordt beschreven wat er gebeurd als de apen (een metafoor voor de mensen) niet zelf gaan nadenken. De apen volgen nummer 5 op goed vertrouwen, vanwege zijn mooie beloftes en praatjes. Dit pakte niet goed uit en resulteerde dus in hun dood.
Niet alleen het beleren van mensen was belangrijk in deze periode, maar ook de maatschappij kritische kant kwam erg veel naar voren in verhalen. In een reis door het Apenland wordt veel kritiek geleverd op de misbruik van het recht van de staat en op de schijndemocratie. De nummer vijfianen misbruiken hun macht om ervoor te zorgen dat de staarten van de apen worden afgehakt, maar zelf blijven de opperhoofden gespaard. Ook wordt hiermee getoond dat een democratie dus niet goed werkt als hij niet echt is, als de burgers niet genoeg weten om beslissingen te kunnen nemen.
Hiermee komen we gelijk op het laatste punt, Gerrit Paape was een patriot, oftewel, hij was voor de democratie en tegen de republiek. In een reis door het Apenland, laat hij zien wat er gebeurd in een republiek die zich voordoet als een democratie. Een zogenoemde schijndemocratie. Dit boek is dus propaganda voor de patriotten en hiermee is het dus ook weer zeer representatief voor de verlichting.
Een reis door het Apenland is dus zeer representatief voor de verlichting, omdat men beleerd wordt, het maatschappijkritisch is en het propaganda is voor de patriotten. Ik zou dit boek zeker aanraden om te lezen, omdat ongeacht de kennis die men heeft over de verlichting, dit boek makkelijk wegleest en er veel informatie over de verlichting kan worden uitgehaald door de diepere betekenis.
(1)http://www.humanistischecanon.nl/verlichting