Zet kort uiteen in hoeverre het boek dat je van een naturalistische schrijver hebt gelezen, aansluit bij de opvattingen van het naturalisme. Maak hierbij duidelijk wat het naturalisme inhoudt en verwijs naar het door jou gelezen boek.
Het boek dat ik heb gelezen heet Bint, het is geschreven door Ferdinand Bordewijk in 1934. Het boek gaat over een leraar, De Bree, hij valt in voor een leraar die is weggepest uit klas 4D. Hij geeft les aan 4 verschillende klassen, die hij allemaal een andere naam geeft. Op de school heerst een strenge stalen tucht en dit bevalt De Bree wel. Hij ziet een klas niet als een gemeenschap met individuen, maar als een geheel.
Qua schrijfstijl past Bint niet bij de stroming van de Tachtigers. Het principe l'art pour l'art betekent dat het gaat om de schoonheid van de teksten, maar bij Bint is dit absoluut niet het geval. De meeste zinnen zijn kort, duidelijk en zakelijk. Het boek leest meer als een soort verslag over de gebeurtenissen. Desondanks is het niet vervelend lezen, het taalgebruik is wat verouderd, maar alles is goed te begrijpen. Deze zinnen passen echter wel goed bij het verhaal, de directeur op de school, Bint, is ook met alles kort en bondig dus de zinnen in het boek geven wel de toon aan die ook heerst op de school. De afstandelijkheid is verwerkt in de tekst.
Wat wel terugkomt in het boek is het afzetten tegen de massacultuur en de dominante burgerlijke cultuur. Hoewel dit in eerste instantie niet zo lijkt, Bint wil immers dat al zijn leerlingen dezelfde soort mannen worden, gaat het er wel om dat zijn leerlingen anders zijn dan de rest van de maatschappij. Hij wil echte mannen 'kweken', die ook een eenheid kunnen vormen met elkaar. Om zo een sterke eenheid te kunnen zijn, moet iedereen wel een sterke mening hebben, want als niet iedereen ervan overtuigd is, houdt deze eenheid niet lang stand.
In Bint is alles zo realistisch mogelijk beschreven, de verteller levert geen commentaar en dit is een groot kenmerk van het Naturalisme. In Bint wordt precies verteld wat er gebeurt, maar wel altijd vanuit het standpunt van De Bree. Op deze manier is het wel een gekleurd verhaal, want het is onbekend hoe de leerlingen of andere leraren er echt over denken. Uit de zelfmoord van Van Beek is wel duidelijk dat de leerlingen absoluut niet blij zijn met deze manier van stalen tucht, maar op welke manier zij dit ervaren, is niet te achterhalen. Ook de visie van de leraren wordt enkel vanuit De Bree's opzicht beschreven.
Een ander kenmerk van het Naturalisme is het Determinisme. Dit zegt dat de mens geen vrije wil heeft, omdat erfelijkheidsfactoren en invloeden vanuit het sociale milieu het lot van een mens al vastlegt. Bint gaat hier juist tegen in, hij wil dat zijn leerlingen wel een eigen wil hebben en dat het niet uitmaakt uit welk milieu ze komen.
De temperamentenleer uit het Naturalisme komt wel een beetje naar voren in Bint. Alle klassen hebben van De Bree een naam gekregen: de hel, de bloemen klas, de bruine klas en de grauwe klas. Al deze klassen hebben hun eigen temperament (ijverig, druk, zachtaardig).
Het boek Bint eindigt in een desillusie voor De Bree. Hij ontdekt dat Bint toch niet zo onomstotelijk is als hij altijd heeft gedacht. Hij dacht dat niks Bint zou kunnen raken, maar blijkbaar heeft de zelfmoord hem toch meer geraakt dan De Bree had verwacht. Dit is ook een kenmerk van het Naturalisme.
maandag 28 december 2015
vrijdag 6 november 2015
De kleine Johannes
De Kleine Johannes is een boek van Frederik van Eeden. Het is geschreven in 1887 en zit dus in de tijd van het Naturalisme. Ik vond het een erg interessant boek om te lezen, het was heel anders dan dat ik het had verwacht.
Hoewel het boek is geschreven in de tijd van het Naturalisme, vind ik dat het boek niet helemaal naturalistisch is. Er zijn wel overeenkomsten tussen de stijl van het Naturalisme en De Kleine Johannes. Ten eerste wordt Johannes halverwege het boek terug gebracht naar de realiteit. Eerst (met Windekind) was alles sprookjesachtig, liefelijk en met veel natuur, maar dat slaat plotseling om. Vanaf het moment dat hij mee gaat met Pluizer is de sfeer grimmig en komt Johannes uit de idyllische wereld.
Verder is het taalgebruik ook wel passend met de stroming. Het is natuurgetrouw, maar wel mooi. Toch blijft het gemakkelijk om te lezen.
Als laatste komen de sociale misstanden een beetje naar voren in het boek. Pluizer laat Johannes op een gegeven moment de arme mensen in de stad zien en daarna ook de rijke, nep lachende, mensen. Het grote contrast tussen deze 2 werelden wordt hierdoor benadrukt.
Toch bevat het boek veel tegenstrijdigheden met het naturalisme, een van de grootste kenmerken is dat er wel een diepere gedachte achter het boek ligt. Het opgroeien van een persoon, in dit geval Johannes. Ook beelden veel van de dieren een groepering uit de maatschappij uit en vertellen die eigenlijk nog een verhaal in het verhaal. Bijvoorbeeld de mieren die in gevecht zijn met elkaar. De vredesmieren denken dat zij de 'goede' zijn en dat de strijdmieren slecht zijn en dat die altijd oorlog voeren, terwijl de vredesmieren precies hetzelfde doen.
Daarnaast is, zeker aan het begin van het boek, de focus erg gelegd op het bovennatuurlijke, de prachtige illusie die aan Johannes wordt voorgespiegeld.
Het boek De Kleine Johannes past dus niet geheel in het naturalisme, maar ik vind het toch een erg mooi boek. Ik vind het bijzonder om te zien hoe Frederik van Eeden de maatschappij kritiek zo in het boek heeft kunnen verwerken dat je het niet direct doorhebt, maar wel ergens voelt dat er nog een laag inzit. Daardoor ga je er verder over nadenken en wordt het boek interessanter.
Hoewel het boek is geschreven in de tijd van het Naturalisme, vind ik dat het boek niet helemaal naturalistisch is. Er zijn wel overeenkomsten tussen de stijl van het Naturalisme en De Kleine Johannes. Ten eerste wordt Johannes halverwege het boek terug gebracht naar de realiteit. Eerst (met Windekind) was alles sprookjesachtig, liefelijk en met veel natuur, maar dat slaat plotseling om. Vanaf het moment dat hij mee gaat met Pluizer is de sfeer grimmig en komt Johannes uit de idyllische wereld.
Verder is het taalgebruik ook wel passend met de stroming. Het is natuurgetrouw, maar wel mooi. Toch blijft het gemakkelijk om te lezen.
Als laatste komen de sociale misstanden een beetje naar voren in het boek. Pluizer laat Johannes op een gegeven moment de arme mensen in de stad zien en daarna ook de rijke, nep lachende, mensen. Het grote contrast tussen deze 2 werelden wordt hierdoor benadrukt.
Toch bevat het boek veel tegenstrijdigheden met het naturalisme, een van de grootste kenmerken is dat er wel een diepere gedachte achter het boek ligt. Het opgroeien van een persoon, in dit geval Johannes. Ook beelden veel van de dieren een groepering uit de maatschappij uit en vertellen die eigenlijk nog een verhaal in het verhaal. Bijvoorbeeld de mieren die in gevecht zijn met elkaar. De vredesmieren denken dat zij de 'goede' zijn en dat de strijdmieren slecht zijn en dat die altijd oorlog voeren, terwijl de vredesmieren precies hetzelfde doen.
Daarnaast is, zeker aan het begin van het boek, de focus erg gelegd op het bovennatuurlijke, de prachtige illusie die aan Johannes wordt voorgespiegeld.
Het boek De Kleine Johannes past dus niet geheel in het naturalisme, maar ik vind het toch een erg mooi boek. Ik vind het bijzonder om te zien hoe Frederik van Eeden de maatschappij kritiek zo in het boek heeft kunnen verwerken dat je het niet direct doorhebt, maar wel ergens voelt dat er nog een laag inzit. Daardoor ga je er verder over nadenken en wordt het boek interessanter.
donderdag 11 juni 2015
Leesverslag De koperen tuin
Ik heb het boek De koperen tuin van Simon Vestdijk gelezen. Het boek werd voor het eerst uitgegeven in 1950 in 's Gravenhage bij Nijgh & Van Ditmar. Ik heb de twintigste druk gelezen dat in 1995 is uitgegeven. Het boek bestaat uit 276 pagina's en is een psychologische roman.
Samenvatting
Nol Rieske, de vijfjarige ik-figuur, ergert zich vaak aan de plagerijen van zijn drie jaar oudere broer Chris en hij heeft zich voorgenomen zijn broer nog eens de baas te worden. Nol's moeder is knap en muzikaal, veel mannen die geregeld over de vloer komen zijn van haar gecharmeerd. Op achtjarige leeftijd bezoekt Nol voor het eerst met zijn moeder de Tuin in het stadje W... (park met muziektent); hij luistert geboeid naar de muziek onder leiding van de dirigent Henri Cuperus en hij danst met zijn dochtertje Trix, dat dan twaalf jaar oud is. Na een mislukte uitvoering van 'Tannhauser' van Wagner krijgt Cuperus ontslag, maar hij houdt zijn koren en leerlingen. Nol ziet Trix af en toe in de stad.
Na een tijdje krijgt Nol thuis pianoles van Cuperus. De lessen worden abrupt beëindigd na de weigering van Nols moeder op de avances van Cuperus in te gaan en hij het dienstmeisje zoent. Cuperus vereenzaamt en verarmt. Nol zamelt geld voor hem in en gaat les bij hem thuis nemen. Een enkele keer ontmoet hij Trix die bij een ongehuwde tante buiten W… is gaan wonen. Cuperus wordt gedeeltelijk gerehabiliteerd, maar de uitvoering van 'Carmen' (waarin ook Trix zingt) mislukt door een vechtpartij. Trix wordt op die avond door Vellinga verkracht. Als Nol haar later weer ontmoet, bekennen ze elkaar hun liefde, maar Trix verschijnt de volgende dag niet op hun afspraak (ze stuurt hem een brief). Cuperus, die veel drinkt, verloedert.
Nol gaat medicijnen studeren. Hij hoort van zijn moeder dat Trix bij de Sociëteit in de Tuin werkt en een verhouding heeft met Vellinga. Ze beantwoordt Nols brieven niet. In de kerstvakantie gaat het gezin Rieske in de Sociëteit eten en Nol praat daar even met Trix. Cuperus heeft delirium en sterft enkele dagen later.
Drie jaar later bezoekt Nol zijn zieke moeder, even hierna sterft ze. Hij ontmoet Trix die avond in de Sociëteit en bedrinkt zich. Nol vraagt haar later ten huwelijk, maar ze aarzelt vanwege haar gedrag in het verleden (de verhoudingen met Vellinga, Caspers, Stienstra en Dijkhuizen). Ze pleegt zelfmoord en laat een brief achter voor Nol. Nol voelt zich schuldig omdat hij niet bij haar gebleven is de vorige avond, terwijl ze dat had gevraagd. Hij praat met Caspers en licht Vellinga over Trix' dood in. Wanhopig gaat hij naar de Tuin.
Drie jaar later bezoekt Nol zijn zieke moeder, even hierna sterft ze. Hij ontmoet Trix die avond in de Sociëteit en bedrinkt zich. Nol vraagt haar later ten huwelijk, maar ze aarzelt vanwege haar gedrag in het verleden (de verhoudingen met Vellinga, Caspers, Stienstra en Dijkhuizen). Ze pleegt zelfmoord en laat een brief achter voor Nol. Nol voelt zich schuldig omdat hij niet bij haar gebleven is de vorige avond, terwijl ze dat had gevraagd. Hij praat met Caspers en licht Vellinga over Trix' dood in. Wanhopig gaat hij naar de Tuin.
Verwachtingen
Ik ben dit boek gaan lezen, omdat ik op internet aan het zoeken was naar boeken en een lijstje had gemaakt met verschillende boeken. Uiteindelijk besloot ik deze te lezen, omdat de korte beschrijving mij aansprak en het leesniveau 5 was (de andere boeken die ik had uitgezocht waren leesniveau 6). Ik ging eigenlijk redelijk open het boek in, omdat ik behalve de achterflap nog niks anders over het boek had gelezen. Ik verwachtte een soort liefdesverhaal.
Motieven en thema
Een van het belangrijkste motief is muziek. Zeker in het begin van het boek komt dit erg vaak naar voren. Het zorgt ervoor dat bepaalde gebeurtenissen in het boek ontstaan en geven min of meer een sfeer aan het boek. Muziek is een van de belangrijkste dingen in Nol's leven.
Naast muziek is ook de tuin een erg belangrijk motief. Het keert regelmatig terug in Nol's leven, omdat daar immers alles met Trix is ontstaan.
Drank heeft ook een terugkerende rol in het verhaal, Cuperus was immers drankverslaafd en aan het eind van het boek drinkt Nol steeds meer.
Ondergang, in meerdere vormen, is ook een motief. Letterlijk, namelijk Trix's moeder, Cuperus, Nol's moeder en Trix komen te overlijden. Echter ook andere zaken zoals de mislukte opera (Carmen) is een ondergang en de relatie tussen Nol en Trix.
Als laatste is haat of jaloezie een motief. Nol is redelijk vaak jaloers (op de minnaars van Trix) en haat zijn broer erg in het begin van het verhaal. Naast Nol heeft ook Trix een haat, in haar geval jegens haar tante.
Het thema is de (jeugd)liefde tussen Nol en Trix die gedoemd is om te mislukken. Nol is zeker in het begin nog te jong om te beseffen dat hij verliefd is en Trix voelt zich als een mindere tegenover Nol.
Beoordeling
De schrijfstijl vond ik in het begin van het boek meevallen, maar zo rond het begin van de voorbereidingen van de opera vond ik het erg lastig worden, zeker omdat ik niet bekend was met veel van de muzikale termen. Veel waren ook erg lang met ingewikkelde woorden die ik in het algemeen al niet kende. Cuperus sprak af en toe erg onduidelijk zonder zijn zinnen af te maken, waardoor ik weleens moeite had te begrijpen wat hij zei. Een voorbeeld van een lastig stuk is dit: Goed, - goed, - banale begeleiding, maar dat hoor je niet van het orkest, - maar dit bedoel ik allemaal niet; hier, vanaf de 9e maat, dat is het, moet je goed horen, dat is je reinste Wagner, - prachtig! - neen, tegen het slot is het weer afgelopen, toch óok verduiveld goed, dat es-as-f-akkoord, - maar ik bedoelde eigenlijk die contrapuntische geschiedenis even te voren, met die verdomd knappe imitaties,' - hij herhaalde de passage, langzamer, - 'dat is Tristan, dat is Parsifal, dat is alles wat je maar wil, - maar Bizet heeft daar nooit een noot van gehoord of gelezen; hij kan hoogstens iets uit de Lohengrin gehoord hebben; de Tannhäuser zéker... (pagina 100)
Het fijne was wel dat de lange zinnen (van deze lengte) veel werden afgewisseld met korte zinnen. Aan het begin en het eind van het boek vond ik het ook erg fijn lezen!
Het boek begint als Nol vijf jaar oud is en eindigt als hij 23 jaar oud is. De vertelde tijd is dus 18 jaar en de verteltijd 276 bladzijden. Het verhaal speelt zich af in de eerste helft van de 20e eeuw, want de telefoontelegram is in dit boek aan Nol geïntroduceerd als iets nieuws. Er staat echter nergens een datum of iets dergelijks aangegeven, dus de precieze tijd is onbekend. Het verhaal is chronologisch opgebouwd met tijdssprongen, -versnellingen en -vertragingen.
Het boek is geschreven vanuit een ik-perspectief, vanuit Nol. Al zijn gedachtes en waarnemingen worden dus beschreven en daardoor weet de lezer veel over Nol, maar zijn de uitspraken over andere personages erg subjectief.
Het boek is geschreven vanuit een ik-perspectief, vanuit Nol. Al zijn gedachtes en waarnemingen worden dus beschreven en daardoor weet de lezer veel over Nol, maar zijn de uitspraken over andere personages erg subjectief.
Eindoordeel
Ik kan helaas niet vinden hoe ik een schuifbalk moet invoegen, maar op een schaal van 1 tot 10 geef ik het boek een 8,5. Ik vond het echt een heel erg mooi boek, met een verrassend einde. Ik vond de schrijfstijl, zoals eerder gezegd, soms erg lastig, maar over het algemeen kon ik het prima volgen. Ik vond het mooi om te lezen hoe Nol alles ervaart en ik kon me goed inleven in hem. Het boek, zeker met de zelfmoord van Trix, was over het algemeen wel erg zwaar. De hele sfeer in het boek had voor mijn idee toch iets grimmigs en leefde een beetje toe naar dat fatale einde. Toch vind ik dat heel erg knap en mooi. Zeker vlak voordat Nol erachter komt dat Trix zelfmoord had gepleegd vond ik het heel knap beschreven dat de lezer min of meer al wist dat er wat ging gebeuren, maar Nol nog steeds ontzettend naïef was: Trix is Vellinga achternagereisd, dacht ik; ik had bij haar moeten blijven, wij hadden onze voeten aan elkaar moeten ketenen, als boeven... Dit soort stukjes zijn de stukken waardoor ik ontzettend veel medelijden kreeg met Nol, omdat hij echt niet wist wat hem te wachten stond.
Mijn verwachtingen, voor zover ik ze had, zijn niet echt uitgekomen. Het boek is een liefdesverhaal, maar op een andere manier dan ik had verwacht. Ik heb absoluut geen spijt dat ik dit boek heb gelezen en ik zou het dan ook zeker aanraden aan anderen!
Bronnen
donderdag 4 juni 2015
Opdracht 3b. Max Havelaar
Ik heb het boek Max Havelaar gelezen van Multatuli, aka Eduard Douwes Dekker. De ondertitel van het boek is De koffieveilingen der Nederlandsche Handel-maatschappij. Het boek is geschreven in 1860 en het gaat over Max Havelaar. Max Havelaar zet zich in voor de inwoners van Nederlands-Indië en probeert iets te veranderen aan de corrupte politiek. Het boek staat representatief voor de Romantiek, omdat Havelaar veel gevoelens toont, er veel natuur in het boek voorkomt en het boek politiek kritisch is.
De Romantiek is een periode die is ontstaan aan het eind van de 18e eeuw. Kenmerken van de Romantiek zijn de emoties, het vluchten naar verre oorden of de geschiedenis, de natuur en het fantaseren. In de Romantiek zijn er feitelijk twee verschillende dingen die men doet. Een groep vlucht van alle problemen een houdt zich absoluut niet bezig met de politiek. De andere groep daarentegen wil juist iets veranderen en houdt zich dan ook actief bezig met de politiek.
Max Havelaar toont in het verhaal veel emoties en gevoelens. Hij is zeer begaan met het lot van de inlanders en met andere minderheden. Al zijn gevoelens worden in het boek op de voet gevolgd en hij komt dan ook naar voren als een man die slecht tegen onrecht kan en iedereen graag wil helpen. Een voorbeeld uit het boek is dat hij in het water springt om het hondje uit de zee te redden. Een levensgevaarlijke onderneming, maar toch wil hij het hondje redden. Ook vindt Havelaar het lastig om zuinig te zijn met zijn geld, hij geeft graag zijn geld aan mensen die het harder nodig hebben.
Ten tweede komt er erg veel natuur in het boek voor. De landschappen en gebieden worden uitgebreid beschreven in het boek. Zoals eerder vermeld, is de natuur een groot kenmerk van de Romantiek. Men zag de natuur in de Romantiek als iets mysterieus en puur. Het was een populair thema en ook Multatuli of Douwes Dekker heeft er dan ook gebruik van gemaakt, door soms een pagina lang de omgeving te beschrijven tot op het kleinste detail.
Als laatste is Max Havelaar een typisch boek voor de Romantiek, omdat het een politiek kritisch boek is. Nadat Douwes Dekker had gezien hoeveel corruptie en andere slechte dingen er gebeuren in de koloniën van Nederland, wilde hij zijn kritiek erover uiten en er wat aan veranderen. Dit moest hij doen onder een pseudoniem en daarom schreef hij als Multatuli het boek Max Havelaar. In de Romantiek wilden sommige mensen heel graag iets veranderen in de politiek en dit boek is daar dus een goed voorbeeld van. Overigens stapt Multatuli aan het eind van het boek ook het verhaal in en op die manier kan de schrijver dus rechtstreeks kritiek leveren zonder het echt zelf onder zijn echte naam te doen.
Ik kan dus concluderen dat Max Havelaar een goed voorbeeld is van een boek uit de Romantiek, omdat er veel emoties en gevoelens in voorkomen, natuur een belangrijk aspect is en het boek als politieke kritiek was geschreven. Ik vond het erg lastig om het boek te lezen in het begin, maar naarmate ik meer las, werd het al makkelijker. Ik zou het boek wel aanraden aan anderen om te lezen als ze geïnteresseerd zijn, omdat het erg informatief is en goed laat zien hoe de situatie vroeger was. Toch zou ik het niet zo snel aanraden om het gewoon een keer te lezen, aangezien het boek redelijk lastig is.
De Romantiek is een periode die is ontstaan aan het eind van de 18e eeuw. Kenmerken van de Romantiek zijn de emoties, het vluchten naar verre oorden of de geschiedenis, de natuur en het fantaseren. In de Romantiek zijn er feitelijk twee verschillende dingen die men doet. Een groep vlucht van alle problemen een houdt zich absoluut niet bezig met de politiek. De andere groep daarentegen wil juist iets veranderen en houdt zich dan ook actief bezig met de politiek.
Max Havelaar toont in het verhaal veel emoties en gevoelens. Hij is zeer begaan met het lot van de inlanders en met andere minderheden. Al zijn gevoelens worden in het boek op de voet gevolgd en hij komt dan ook naar voren als een man die slecht tegen onrecht kan en iedereen graag wil helpen. Een voorbeeld uit het boek is dat hij in het water springt om het hondje uit de zee te redden. Een levensgevaarlijke onderneming, maar toch wil hij het hondje redden. Ook vindt Havelaar het lastig om zuinig te zijn met zijn geld, hij geeft graag zijn geld aan mensen die het harder nodig hebben.
Ten tweede komt er erg veel natuur in het boek voor. De landschappen en gebieden worden uitgebreid beschreven in het boek. Zoals eerder vermeld, is de natuur een groot kenmerk van de Romantiek. Men zag de natuur in de Romantiek als iets mysterieus en puur. Het was een populair thema en ook Multatuli of Douwes Dekker heeft er dan ook gebruik van gemaakt, door soms een pagina lang de omgeving te beschrijven tot op het kleinste detail.
Als laatste is Max Havelaar een typisch boek voor de Romantiek, omdat het een politiek kritisch boek is. Nadat Douwes Dekker had gezien hoeveel corruptie en andere slechte dingen er gebeuren in de koloniën van Nederland, wilde hij zijn kritiek erover uiten en er wat aan veranderen. Dit moest hij doen onder een pseudoniem en daarom schreef hij als Multatuli het boek Max Havelaar. In de Romantiek wilden sommige mensen heel graag iets veranderen in de politiek en dit boek is daar dus een goed voorbeeld van. Overigens stapt Multatuli aan het eind van het boek ook het verhaal in en op die manier kan de schrijver dus rechtstreeks kritiek leveren zonder het echt zelf onder zijn echte naam te doen.
Ik kan dus concluderen dat Max Havelaar een goed voorbeeld is van een boek uit de Romantiek, omdat er veel emoties en gevoelens in voorkomen, natuur een belangrijk aspect is en het boek als politieke kritiek was geschreven. Ik vond het erg lastig om het boek te lezen in het begin, maar naarmate ik meer las, werd het al makkelijker. Ik zou het boek wel aanraden aan anderen om te lezen als ze geïnteresseerd zijn, omdat het erg informatief is en goed laat zien hoe de situatie vroeger was. Toch zou ik het niet zo snel aanraden om het gewoon een keer te lezen, aangezien het boek redelijk lastig is.
dinsdag 5 mei 2015
2b. Verlichting Betoog
Een reis door het Apenland
Als men denkt aan de verlichting, komen er vaak gedachtes op over modernisering, afscheiding van de kerk en democratie. Een bekend boek uit deze periode is een reis door het Apenland, geschreven door J.A. Schasz M.D., oftewel Gerrit Paape. Het is een imaginair reisverhaal, geschreven in de 18e eeuw. Op het eerste gezicht lijkt dit boek misschien niet helemaal representatief voor de verlichting, maar schijn kan immers bedriegen en ik denk dan ook dat dit boek zeer representatief is voor de verlichting.
De verlichting is een periode in de 17e en 18e eeuw, waarin men zelf meer gaat nadenken. De kerk wordt minder belangrijk en de staat moet beter worden ingericht. Het begin van gelijkheid en vrijheid komt ook op. De verlichting begint een vorm aan te nemen van onze huidige samenleving met de scheiding van kerk en staat, gelijkheid en vrijheid. (1)
In de verlichting werden erg veel imaginaire reisverhalen geschreven, dit waren verhalen die wel deels gebaseerd waren op feiten, maar een groot deel was verzonnen. Meestal werd er een ideale wereld beschreven om mensen te beleren en te verbeteren. In een reis door het Apenland wordt juist geen ideale wereld beschreven, maar men wordt wel beleerd. Er wordt beschreven wat er gebeurd als de apen (een metafoor voor de mensen) niet zelf gaan nadenken. De apen volgen nummer 5 op goed vertrouwen, vanwege zijn mooie beloftes en praatjes. Dit pakte niet goed uit en resulteerde dus in hun dood.
Niet alleen het beleren van mensen was belangrijk in deze periode, maar ook de maatschappij kritische kant kwam erg veel naar voren in verhalen. In een reis door het Apenland wordt veel kritiek geleverd op de misbruik van het recht van de staat en op de schijndemocratie. De nummer vijfianen misbruiken hun macht om ervoor te zorgen dat de staarten van de apen worden afgehakt, maar zelf blijven de opperhoofden gespaard. Ook wordt hiermee getoond dat een democratie dus niet goed werkt als hij niet echt is, als de burgers niet genoeg weten om beslissingen te kunnen nemen.
Hiermee komen we gelijk op het laatste punt, Gerrit Paape was een patriot, oftewel, hij was voor de democratie en tegen de republiek. In een reis door het Apenland, laat hij zien wat er gebeurd in een republiek die zich voordoet als een democratie. Een zogenoemde schijndemocratie. Dit boek is dus propaganda voor de patriotten en hiermee is het dus ook weer zeer representatief voor de verlichting.
Een reis door het Apenland is dus zeer representatief voor de verlichting, omdat men beleerd wordt, het maatschappijkritisch is en het propaganda is voor de patriotten. Ik zou dit boek zeker aanraden om te lezen, omdat ongeacht de kennis die men heeft over de verlichting, dit boek makkelijk wegleest en er veel informatie over de verlichting kan worden uitgehaald door de diepere betekenis.
(1)http://www.humanistischecanon.nl/verlichting
dinsdag 10 februari 2015
Opdracht Genrekunst
De genreschilderijen in de 17e eeuw hebben een opvoedende functie en hangen hierdoor samen met de didactische verhalen en boertige liederen. In deze opdracht ga ik drie verschillende genreschilderijen proberen te koppelen aan het verhaal van Bredero.
Ze zijn allebei zijn niet van adel maar behoren tot de hogere middenklasse. De welstand is te zien aan het meubilair, de vergulde schilderlijst, het Perzische tapijt en de tegels.
Op de stoel ligt een citer, op tafel bladmuziek en het kussen ligt scheef. Hierdoor zou het kunnen zijn dat de man een liefdeslied heeft gezongen.
Achter de man hangt een schilderij van een boslandschap, de stijl doet denken aan Allaert van Everdingen. Tijdgenoten zullen dit hebben opgevat als een verwijzing naar de liefdevolle intenties van heerschappij. In het glas in lood raamstaat Temperantia, matiging, een van de deugden.
Dit schilderij hangt samen met het verhaal van Bredero, omdat de man probeert de vrouw te versieren. Dat gebeurde ook in het verhaal van Bredero en ook deze vrouw lijkt nog te twijfelen en extra lang over haar laatste slok wijn te doen.
Het tweede schilderij is Spelende en rokende soldaten van Jan Olis. Een leuk feitje over hem is dat hij in Gorinchem is geboren!
Op dit schilderij zit een vrouw die een glas wijn drinkt en een heer die haar bij wil schenken.
Zij houdt het glas vast naar de etiquette van die tijd. Ze draagt een kostbare jurk, wat betekent dat ze bijzonder bezoek ontvangt. Aan de man zie je duidelijk dat hij niet thuis is, want hij kijkt onderzoekend en draagt een mantel en een hoed, dat wijst erop dat hij ofwel op het punt van vertrekken staat, ofwel zojuist is binnen gekomen. Hij houdt afstand tot de vrouw, maar hij kijkt haar wel schaamteloos aan.Ze zijn allebei zijn niet van adel maar behoren tot de hogere middenklasse. De welstand is te zien aan het meubilair, de vergulde schilderlijst, het Perzische tapijt en de tegels.
Op de stoel ligt een citer, op tafel bladmuziek en het kussen ligt scheef. Hierdoor zou het kunnen zijn dat de man een liefdeslied heeft gezongen.
Achter de man hangt een schilderij van een boslandschap, de stijl doet denken aan Allaert van Everdingen. Tijdgenoten zullen dit hebben opgevat als een verwijzing naar de liefdevolle intenties van heerschappij. In het glas in lood raamstaat Temperantia, matiging, een van de deugden.
Dit schilderij hangt samen met het verhaal van Bredero, omdat de man probeert de vrouw te versieren. Dat gebeurde ook in het verhaal van Bredero en ook deze vrouw lijkt nog te twijfelen en extra lang over haar laatste slok wijn te doen.
Het tweede schilderij is Spelende en rokende soldaten van Jan Olis. Een leuk feitje over hem is dat hij in Gorinchem is geboren!
Deze kaartende soldaten zitten in een kaal wachtlokaal. Dit wachtlokaal staat voor een plek waar men zijn tijd verdoet en daardoor had een wachtlokaal een even slechte reputatie als kroegen, herbergen en bordelen. In al die plaatsen werd er gerookt, gedronken, gespeeld en er kwamen vrouwen. Dit is dan ook een exempla contraria, dit gedrag veroordeelde de eerzame burger. De spullen op de vloer enkele speelkaarten, een gebroken pijpje en een kruik, en de rode neus van een kaartspeler geeft de suggestie dat deze mannen in een roes aan het raken zijn.
Dit schilderij hangt samen met het verhaal van Bredero, doordat deze plek, net zoals in het verhaal de herberg, een slechte plaats is.
Als laatste heb ik van Jan Steen het schilderij Dansende boeren voor een herberg uitgekozen.
Dit schilderij hangt samen met het verhaal van Bredero, doordat deze plek, net zoals in het verhaal de herberg, een slechte plaats is.
Als laatste heb ik van Jan Steen het schilderij Dansende boeren voor een herberg uitgekozen.
Boeren en burgers dansen, drinken, flirten en zitten op de binnenplaats van een herberg. Het stenen gebouw links is de herberg, te herkennen aan het bord naast de toegang en aan de wijnkrans. Een wijnkrans aan een herberg geeft aan dat de nieuwe wijn binnen is. In de deuropening staat de waard. Hij begroet een ouder echtpaar, zij zijn mensen uit de stad, ze dragen keurige kleding, maar wel wat ouderwets. De zittende man aan de linkerkant is al bediend, hij is tevens erg netjes gekleed. Het paard zou daarom van hem kunnen zijn. Op het balkon zit een jong paar aan tafel, een meisje schrijft hun consumpties op. Het gebouw van balken en gebarsten pleisterwerk is waarschijnlijk de woning van de waard en zijn vrouw. Een vrouw staat in dat gebouw en houdt de kinderen in de gaten. Behalve de kinderen staan er op de binnenplaats een muzikant, een paartje dat op zijn muziek danst en een kindje in de armen van een oudere vrouw dat naar de dansende mensen kijkt. Rechts op de voorgrond probeert een man een mollige vrouw met een grote beurs te verleiden. Tegelijkertijd trekt een andere man aan haar schort. Ook deze mensen worden bekeken, dit keer door een jongen met een vogel in een kooitje. In het midden van dit alles zit een man met een rode muts. Hij merkt niks van al het gebeuren en is duidelijk in een roes door tabak en drank. Hij vormt een duistere plek midden in de uitgelatenheid.
Hier zie je dat de man rechts de vrouw probeert te verleiden, maar waarschijnlijk om haar geld en niet om haar persoonlijkheid. Zoiets gebeurde ook in het verhaal van Bredero, daar ging het welliswaar niet om haar geld, maar om haar in zijn bed te krijgen. Een exempla contraria dus!
zondag 11 januari 2015
De leesgroep - De engelenmaker
Gezamenlijk deel
Nadat we een leesgroep hebben gevormd, Anna roos, Isabel s., Annabel en ik, hebben we na lang overleg besloten het boek De Engelenmaker van Stefan Brijs te lezen.
Onze verwachtingen waren dat het een goed boek zou zijn, ten dele omdat meneer Kroon het ons had aangeraden. Uiteindelijk vond de helft van ons groepje het boek heel leuk en de andere 2 vonden het verhaal wat minder, maar goed genoeg om het tot het einde te lezen.
Het boek heet dus De Engelenmaker. Wij denken dat dat de titel is, omdat de drie klonen vernoemd zijn naar de wraakengelen en Victor Hoppe ze heeft gemaakt. Hij was de maker van de engelen. De keuze voor engelen was zo, omdat hij God wilde overtreffen. Victor Hoppe wilde zelf het recht kunnen hebben om leven te geven en toen dat lukte, heeft hij ze engelen genoemd.
Victor Hoppe was de man die de drie klonen heeft gemaakt. Hij was een vreemde man, redelijk excentriek, dit werd veroorzaakt door het syndroom van Asperger, maar ook door zijn jeugd. Hij heeft ontzettend veel meegemaakt en is daardoor gevormd. Hij is heel slim, maar ook introvert, waardoor bijvoorbeeld in het klooster de zusters niet wisten dat hij kon lezen.
De vader van Victor Hoppe, Karl Hoppe, werd ontzettend beïnvloed door zijn vrouw. Hij deed daardoor dingen die hij eigenlijk niet wilde doen. Later kreeg hij daar spijt van, maar hij wist niet hoe hij het moest oplossen en hij maakte het zichzelf erg lastig. Tevens kon hij erg impulsief zijn, bijvoorbeeld door Victor Hoppe van het klooster af te halen.
Een persoon die erg belangrijk is geweest voor Victor is Marthe. Marthe was een jonge zuster in het klooster. Ze was de enige die om Victor gaf en ze leerde hem lezen. Ze was zorgzaam en als ze iets wilde, dan zette ze ook echt door. Ze kon ontzettend tegendraads zijn, maar ook inventief.
Rex Cremer heeft Victor ook erg geholpen, wel pas later in het verhaal, maar toch hadden veel dingen niet kunnen gebeuren zonder hem. Hij was een collega van Victor Hoppe en hij hielp hem. Cremer overtuigde de universiteit om Victor Hoppe langer de tijd te geven, maar hij was daarbij ook erg naïef. Hij was in feite Oost-Indisch doof voor bepaalde zaken. Hij kon erg egocentrisch zijn, zoals ook in het boek werd gezegd.
Zeer belangrijke personages waren uiteraard ook de drie kinderen. Michaël, Gabriël en Rafaël zijn geen normale drieling, maar het zijn drie klonen van Victor Hoppe. Ze zijn ongezond en worden door Victor Hoppe niet gezien als kinderen, maar als onderzoek experimenten. Ze zijn ontzettend leergierig, dit hebben ze van hun vader. Wij denken ook dat deze kinderen veel meer liefde nodig hebben dan ze kregen.
De draagmoeder van de drieling was Rebekka Fischer. Zij wist tot een dag voor de bevalling niet dat ze de drieling droeg, want ze dacht dat ze haar eigen kloon zou krijgen. Ze was wanhopig toen ze het hoorde en heeft impulsief gehandeld. Later kreeg ze er spijt van dat ze de drieling niet had gehouden en zoekt ze ze op. Ze hield echt van ze, maar ze was ook ontzettend naïef. Ze bleef daar, terwijl Victor Hoppe eigenlijk gevaarlijk was.
Voordat Rebekka de kinderen opzocht, was er ook nog een oppasser voor de drieling, Frau Maenhout. Ze hield van de kinderen. Ze was zorgzaam, plichtsgetrouw en heeft altijd hoop gehouden.
Het verhaal speelt zich af in een klein dorpje, Wolfheim, en in het klooster. De tijd was rond 1980. Kleine dorpjes waren in die tijd nog redelijk afgezonderd en nog niet zo ver in hun tijd als de grotere steden. Wolfheim was ontzettend gelovig en doordat ze eigenlijk nog allemaal zo naïef waren, kwam er zoveel ongeluk in het verhaal. Men wist niet zo goed wat ze moesten doen, omdat ze veel dingen simpelweg nog nooit hadden gezien.
Het verhaal werd veelal verteld door Victor Hoppe, maar in feite door bijna alle personages. Je wist van (bijna) iedereen wat ze dachten en deden. Er is dus een auctoriale verteller. Doordat je alles weet, zie je ook vaak gedachtes die een vooruit verwijzing zijn. Hierdoor worden veel open plekken gevormd, die later weer ingevuld worden. Er zijn kleine open plekken, maar ook grotere die gedurende het verhaal pas worden ingevuld.
De Engelenmaker gaat vooral over het geloof. Daarnaast zijn terugkerende thema's: klonen, ouderschap, kennis, trauma's, verdenkingen, keuzes en goed/kwaad. Het verhaal gaat erg veel over het geloof en hierdoor is ook het leidmotief God. Andere motieven zijn het getal 3 (drielandenpunt, drieling, om 3 uur aankomen en dergelijke), hazenlip, vader-zoon en roddelen.
Het boek riep bij ons vooral frustratie op. Vaak gebeurden er dingen die door het lot werden bepaald, in negatieve zin. Vooral Victor werd nooit gespaard. Een goed voorbeeld is als hij net heeft leren lezen en zijn vader dat wil bewijzen aan de mensen om zijn titel als debiel te vervangen. Op het moment zelf kon Victor zich er echter niet toe zetten om voor te lezen en het resultaat is dus het tegenovergestelde van zijn vaders plan. Ook wekte het boek geschokte gevoelens op, vooral het einde is voor twee van ons echt wat te luguber (Victor hangt zichzelf aan het kruis, net als Jezus). Sommigen van ons vonden het boek eerder lelijk dan mooi door de negatieve sfeer die als een rode draad door het boek loopt. De boodschap is nergens om het goede te volgen, maar juist om alles aan de kant te zetten voor de waarheid en die waarheid boven het eigen geluk te stellen. Het boek kwam over als een aangepaste realiteit: de dingen die gebeurden, zouden in feite echt kunnen zijn, maar sommige dingen zijn aangepast om het verhaal beter in het christelijke jasje te laten passen. Dit nemen we de schrijver niet kwalijk, maar het maakt het verhaal wel minder geloofwaardig. Een voorbeeld is dat er op gegeven moment drie muizen worden gekloond (drie is om het heilige getal te laten weerklinken). Later lukt het geen enkele keer meer muizen te klonen. Het is voor ons niet realistisch dat het er eerst drie zijn en later geen enkele meer. Dan had hij beter het getal een kunnen kiezen, maar hij koos drie voor het christelijke aspect. Het boek is goed opgebouwd - er is een duidelijke spanningsboog en het boek is logisch en volgbaar geschikt - en er is overal zeer goed over na gedacht. Dit vinden wij allemaal, alleen de inhoud was voor twee van ons niet helemaal hun smaak. De twee anderen van ons groepje waren een stuk positiever over het boek.
Persoonlijk deel
We hebben op een vrijdagmiddag de discussie gehouden. De discussie verliep goed, we waren het op sommige punten met elkaar oneens, maar gezamenlijk kwamen we wel tot een algemene conclusie. Bij het bespreken vulden we elkaar, zo nodig, aan en dat ging erg goed!
Door het boek te bespreken, dacht ik meer na over het boek en zag ik ook diepere betekenissen. Er waren zaken waar ik helemaal niet aan had gedacht, die anderen dan noemden.
Dit boek had leesniveau 4, dit ging mij erg gemakkelijk af en ik vond het fijn om op dit niveau te lezen. De volgende keer neem ik denk ik weer niveau 4, maar misschien ook wel 5. Ik denk dat ik het boek De asielzoeker of Clausewitz wil lezen als ik niveau 5 ga proberen.
Nadat we een leesgroep hebben gevormd, Anna roos, Isabel s., Annabel en ik, hebben we na lang overleg besloten het boek De Engelenmaker van Stefan Brijs te lezen.
Onze verwachtingen waren dat het een goed boek zou zijn, ten dele omdat meneer Kroon het ons had aangeraden. Uiteindelijk vond de helft van ons groepje het boek heel leuk en de andere 2 vonden het verhaal wat minder, maar goed genoeg om het tot het einde te lezen.
Het boek heet dus De Engelenmaker. Wij denken dat dat de titel is, omdat de drie klonen vernoemd zijn naar de wraakengelen en Victor Hoppe ze heeft gemaakt. Hij was de maker van de engelen. De keuze voor engelen was zo, omdat hij God wilde overtreffen. Victor Hoppe wilde zelf het recht kunnen hebben om leven te geven en toen dat lukte, heeft hij ze engelen genoemd.
Victor Hoppe was de man die de drie klonen heeft gemaakt. Hij was een vreemde man, redelijk excentriek, dit werd veroorzaakt door het syndroom van Asperger, maar ook door zijn jeugd. Hij heeft ontzettend veel meegemaakt en is daardoor gevormd. Hij is heel slim, maar ook introvert, waardoor bijvoorbeeld in het klooster de zusters niet wisten dat hij kon lezen.
De vader van Victor Hoppe, Karl Hoppe, werd ontzettend beïnvloed door zijn vrouw. Hij deed daardoor dingen die hij eigenlijk niet wilde doen. Later kreeg hij daar spijt van, maar hij wist niet hoe hij het moest oplossen en hij maakte het zichzelf erg lastig. Tevens kon hij erg impulsief zijn, bijvoorbeeld door Victor Hoppe van het klooster af te halen.
Een persoon die erg belangrijk is geweest voor Victor is Marthe. Marthe was een jonge zuster in het klooster. Ze was de enige die om Victor gaf en ze leerde hem lezen. Ze was zorgzaam en als ze iets wilde, dan zette ze ook echt door. Ze kon ontzettend tegendraads zijn, maar ook inventief.
Rex Cremer heeft Victor ook erg geholpen, wel pas later in het verhaal, maar toch hadden veel dingen niet kunnen gebeuren zonder hem. Hij was een collega van Victor Hoppe en hij hielp hem. Cremer overtuigde de universiteit om Victor Hoppe langer de tijd te geven, maar hij was daarbij ook erg naïef. Hij was in feite Oost-Indisch doof voor bepaalde zaken. Hij kon erg egocentrisch zijn, zoals ook in het boek werd gezegd.
Zeer belangrijke personages waren uiteraard ook de drie kinderen. Michaël, Gabriël en Rafaël zijn geen normale drieling, maar het zijn drie klonen van Victor Hoppe. Ze zijn ongezond en worden door Victor Hoppe niet gezien als kinderen, maar als onderzoek experimenten. Ze zijn ontzettend leergierig, dit hebben ze van hun vader. Wij denken ook dat deze kinderen veel meer liefde nodig hebben dan ze kregen.
De draagmoeder van de drieling was Rebekka Fischer. Zij wist tot een dag voor de bevalling niet dat ze de drieling droeg, want ze dacht dat ze haar eigen kloon zou krijgen. Ze was wanhopig toen ze het hoorde en heeft impulsief gehandeld. Later kreeg ze er spijt van dat ze de drieling niet had gehouden en zoekt ze ze op. Ze hield echt van ze, maar ze was ook ontzettend naïef. Ze bleef daar, terwijl Victor Hoppe eigenlijk gevaarlijk was.
Voordat Rebekka de kinderen opzocht, was er ook nog een oppasser voor de drieling, Frau Maenhout. Ze hield van de kinderen. Ze was zorgzaam, plichtsgetrouw en heeft altijd hoop gehouden.
Het verhaal speelt zich af in een klein dorpje, Wolfheim, en in het klooster. De tijd was rond 1980. Kleine dorpjes waren in die tijd nog redelijk afgezonderd en nog niet zo ver in hun tijd als de grotere steden. Wolfheim was ontzettend gelovig en doordat ze eigenlijk nog allemaal zo naïef waren, kwam er zoveel ongeluk in het verhaal. Men wist niet zo goed wat ze moesten doen, omdat ze veel dingen simpelweg nog nooit hadden gezien.
Het verhaal werd veelal verteld door Victor Hoppe, maar in feite door bijna alle personages. Je wist van (bijna) iedereen wat ze dachten en deden. Er is dus een auctoriale verteller. Doordat je alles weet, zie je ook vaak gedachtes die een vooruit verwijzing zijn. Hierdoor worden veel open plekken gevormd, die later weer ingevuld worden. Er zijn kleine open plekken, maar ook grotere die gedurende het verhaal pas worden ingevuld.
De Engelenmaker gaat vooral over het geloof. Daarnaast zijn terugkerende thema's: klonen, ouderschap, kennis, trauma's, verdenkingen, keuzes en goed/kwaad. Het verhaal gaat erg veel over het geloof en hierdoor is ook het leidmotief God. Andere motieven zijn het getal 3 (drielandenpunt, drieling, om 3 uur aankomen en dergelijke), hazenlip, vader-zoon en roddelen.
Het boek riep bij ons vooral frustratie op. Vaak gebeurden er dingen die door het lot werden bepaald, in negatieve zin. Vooral Victor werd nooit gespaard. Een goed voorbeeld is als hij net heeft leren lezen en zijn vader dat wil bewijzen aan de mensen om zijn titel als debiel te vervangen. Op het moment zelf kon Victor zich er echter niet toe zetten om voor te lezen en het resultaat is dus het tegenovergestelde van zijn vaders plan. Ook wekte het boek geschokte gevoelens op, vooral het einde is voor twee van ons echt wat te luguber (Victor hangt zichzelf aan het kruis, net als Jezus). Sommigen van ons vonden het boek eerder lelijk dan mooi door de negatieve sfeer die als een rode draad door het boek loopt. De boodschap is nergens om het goede te volgen, maar juist om alles aan de kant te zetten voor de waarheid en die waarheid boven het eigen geluk te stellen. Het boek kwam over als een aangepaste realiteit: de dingen die gebeurden, zouden in feite echt kunnen zijn, maar sommige dingen zijn aangepast om het verhaal beter in het christelijke jasje te laten passen. Dit nemen we de schrijver niet kwalijk, maar het maakt het verhaal wel minder geloofwaardig. Een voorbeeld is dat er op gegeven moment drie muizen worden gekloond (drie is om het heilige getal te laten weerklinken). Later lukt het geen enkele keer meer muizen te klonen. Het is voor ons niet realistisch dat het er eerst drie zijn en later geen enkele meer. Dan had hij beter het getal een kunnen kiezen, maar hij koos drie voor het christelijke aspect. Het boek is goed opgebouwd - er is een duidelijke spanningsboog en het boek is logisch en volgbaar geschikt - en er is overal zeer goed over na gedacht. Dit vinden wij allemaal, alleen de inhoud was voor twee van ons niet helemaal hun smaak. De twee anderen van ons groepje waren een stuk positiever over het boek.
We hebben op een vrijdagmiddag de discussie gehouden. De discussie verliep goed, we waren het op sommige punten met elkaar oneens, maar gezamenlijk kwamen we wel tot een algemene conclusie. Bij het bespreken vulden we elkaar, zo nodig, aan en dat ging erg goed!
Door het boek te bespreken, dacht ik meer na over het boek en zag ik ook diepere betekenissen. Er waren zaken waar ik helemaal niet aan had gedacht, die anderen dan noemden.
Dit boek had leesniveau 4, dit ging mij erg gemakkelijk af en ik vond het fijn om op dit niveau te lezen. De volgende keer neem ik denk ik weer niveau 4, maar misschien ook wel 5. Ik denk dat ik het boek De asielzoeker of Clausewitz wil lezen als ik niveau 5 ga proberen.
Abonneren op:
Posts (Atom)


